Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

POMOC DZIECKU W ASPEKCIE

DYDAKTYCZNYM I WYCHOWAWCZYM

 

Dzisiejsza prelekcja poświęcona będzie problemom związanym z wychowawczymi i dydaktycznymi kłopotami wieku dorastania.

W szkołach zauważa się, narastający problem agresji i przemocy wśród dzieci i młodzieży.

Obserwuje się wzrost liczby zachowań na terenie szkoły, na drodze dom-szkoła.

Źródeł agresji jest bardzo wiele, duży wpływ stanowi rodzina i osłabienie jej roli wychowawczej, nieodpowiednie środowisko rówieśnicze, środki masowego przekazu- telewizja, ukazująca w filmach sceny okrucieństwa, agresji i zabijania.

Problematyka agresji staje się przedmiotem wielu badań psychologicznych. Obecnie jest zjawiskiem powszechnym, ponad kulturowym obejmującym powoli wszystkie środowiska powszechne i grupy wiekowe, stając się trwałym komponentem życia codziennego, systemu edukacji, kultury masowej, informacji rozrywki i sportu.

Coraz częściej nauczyciele zaczynają dostrzegać przemoc w szkołach, zwracając uwagę na następujące nieprawidłowości: przemoc fizyczna, psychiczna, niszczenie rzeczy.

 

Przyczynami przemocy ze strony dzieci wobec innych dzieci oraz dorosłych są:

·         destruktywne grupy rówieśnicze,

·         alkoholizm w rodzinie,

·         bezrobocie,

·         trudności materialne,

·         telewizja, video,

·         gry komputerowe,

·         pisma młodzieżowe,

·         narkomania,

·         rozbicie rodziny, brak kontaktu ze szkołą, niewydolność wychowawcza rodziny,

·         agresja w rodzinie, znęcanie się nad dziećmi, brak akceptacji, patologia,

·         zaburzenia emocjonalne, wady rozwojowe,

·         zemsta za zbyt niskie oceny, poczucie skrzywdzenia.

 

Mechanizmy obronne i kompensacyjne tj. przemoc, agresywne reagowanie występują najczęściej u uczniów zdezorientowanych. Dlatego bardzo ważną rolę w kształtowaniu postaw pozytywnych spełniają rodzice. Przekazywane przez rodziców wzory zachowań oraz stosowany system kar i nagród wpływa na kształtowanie osobowości dorastającego dziecka. Większość rodziców wymierza karę za agresywne zachowanie dziecka, gdy tylko je dostrzeże. Sprawia to, iż bardzo szybko uczy się hamować agresję, ale tylko w obecności rodziców i w domu. Okazuje się, że dzieci karane za przejaw agresji przez rodziców, zachowują się bardzo brutalnie poza domem i szkołą oraz wśród rówieśników.

Kompensują sobie w ten sposób „domową ascezę”, „wstrzemięźliwość” w agresji.

Wielu rodziców z niedowierzaniem przyjmuje skargi za złe zachowanie ich „grzecznego dziecka”. Rodzice, którzy stosują kary fizyczne wobec agresywnie zachowujących się dzieci, modelują i kształtują właśnie takie wzory zachowań, które chcą wyeliminować.

Do często popełnianych błędów przez rodziców należy nieświadome uczenie agresji poprzez przekazywanie dzieciom poleceń np. „ bądź mężczyzną”, „ jak cię szturchają to oddaj”, „ pamiętaj, że masz łokcie” itd.

Rodzice, którzy pochwalają w ten sposób przemoc, oczekują jej i nagradzają za nią, co w rezultacie prowadzi do utrwalenia negatywnego zachowania.

Obecnie bardzo duży wpływ na postępującą przemoc i agresję wśród uczniów mają masmedia – kino, telewizja, video, komputer, czasopisma dla młodzieży, jako czynniki wpływające na rozwój agresywnych postaw. Wszystkie wizualne środki przekazu, wywierają znaczący wpływ na zachowania młodzieży.

Nie bez znaczenia dla prawidłowego rozwoju dziecka, fizycznego i psychicznego ma telewizja. Młody człowiek oglądający na ekranie drastyczne sceny, staje się coraz bardziej obojętny, co może skutkować brakiem wrażliwości na uczucia innych ludzi. W świadomości dorastającego człowieka, oglądającego filmy w których leje się krew, tworzy się fałszywy obraz świata. W1985 roku, pojawił się terminem „ telemaniak” określający osoby, które przed telewizorem spędzały więcej niż 2 godziny dziennie.

Telewizja posługuje się głównie obrazem, który zawsze towarzyszy słowu na ekranie. Minimalizuje również znaczenie innych źródeł informacji. „ Telemaniacy” nie mają czasu na czytanie książek, nudzą ich audycje radiowe, opowiadane lektury szkolne, często nie potrafią powtórzyć ich treści.

 

Wyróżnia się negatywne konsekwencje oglądania telewizji:

Zaburzony sen.

Kiedy dziecko ogląda telewizję do późnych godzin nocnych gorzej śpi. Brutalne sceny mogą budzić w nim niepokój, być przyczyną koszmarów nocnych.

Wady wzroku i postawy.

Zmęczenie i pobudzenie spowodowane oglądaniem telewizji jest szkodliwe dla dzieci uczulonych na światło i podatnych na napady drgawek. Stały ruch na ekranie wywołuje reakcje skupienia na nim uwagi, a szybkie zmiany obrazu i głośne dźwięki pobudzają w wysokim stopniu układ nerwowy. Siedzenie w bezruchu, często w niewłaściwej pozycji, może mieć także wpływ na rozwój wad postawy.

Zaburzone zachowanie.

Przemoc i brutalne sceny na ekranie nie pozostają bez wpływu na zachowanie młodego człowieka. Dziecko uczy się być biernym odbiorcą, nie analizuje docierających do niego informacji, ich sensu, ani znaczenia.

Często rodzice nie zdają sobie sprawy z tego, że ich dziecko poza nimi i pedagogami ma wielu anonimowych nauczycieli ze szklanego ekranu. Oglądanie telewizji lub zakaz nie powinno być traktowane w kategoriach kary lub nagrody. Dzięki temu nabiera ono jeszcze większej rangi, a włączenie odbiornika staje się ważnym wydarzeniem.

Jako rodzice przestrzegajcie zasad mądrego korzystania z telewizji:

·         ustalcie rozkład zajęć dziecka, w którym ograniczycie jego czas spędzany przed telewizorem,

·         pomagajcie w organizowaniu atrakcyjnych zajęć w wolnym czasie,

·         zachęcajcie do spotkań z rówieśnikami,

·         rozwijajcie zainteresowania dziecka,

·         z uwagi na to, że dziecko nas naśladuje sami zmieńmy sposób korzystania z telewizji.

Psychologowie twierdzą, że najbardziej absorbującym zajęciem w życiu dziecka nie jest ani szkoła, ani życie, lecz telewizja pochłaniająca czternaście tysięcy cennych godzin dzieciństwa. Ważne jest by rodzice kontrolowali to, co oglądają ich pociechy i jaki czas spędzają przed telewizorem.

Kilkanaście lat temu, pojawiły się na naszym rynku gry telewizyjne i komputerowe, które są obecnie powszechnie używane. Grami telewizyjnymi i komputerowymi bawi się osoba najczęściej samotnie, komunikując się z maszyną – komputerem.

J.Laszkowska pisze, że gry komputerowe stają się narkotykiem elektronicznym populacji, przyczyniając się do oderwania od rzeczywistości oraz izolacji. Zjawisko gier komputerowych budzi niezwykle silne i bardzo spolaryzowane emocje wśród dzieci i młodzieży oraz dorosłych. Z jednej strony gry odbierane są jako nowoczesna oraz niezwykle atrakcyjna forma edukacji i zabawy, która pozwala na przeżywaniu fascynujących przygód w wirtualnym świecie. Z drugiej zaś strony gry przerażają ogromnym ładunkiem agresji i wyrafinowanego okrucieństwa.

Zdecydowana większość gier przez graczy jest agresywna w stosunku do otaczającej rzeczywistości i dominują skrajne formy przemocy z zabijaniem włącznie.

Prof. M.Braun – Gałkowska, podjęła próbę badań wyjaśniających, czy dzieci korzystające z agresywnych gier komputerowych różnią się w stosunku do dzieci nie używających takich gier – pod względem agresywności i wrażliwości moralnej. Badaniami objęto dwie grupy 30 osobowe: I komputerowa (grający średnio 25 godzin tygodniowo), II niekomputerowa (niezajmujących się grami).

Wyniki badań wykazały, iż wyniki uzyskane przez chłopców z porównywalnych grup różniły się między sobą. Chłopcy „komputerowi”, okazali się bardziej agresywni. Dominowała w nich agresja: fizyczna i słowna, połączona z niepokojem. Ich relacje z ludźmi nasycone były obojętnością, brakiem umiejętnego nawiązywania kontaktów, opartych na pozytywnym współdziałaniu. Często w ich kontaktach pojawia się jawna akceptowana przez nich, nie hamowana agresja.

Jak wynika z obserwacji rodziców, siedzenie przed komputerem przyczynia się do powstania wad postawy ciała, wzmaga agresję, nadpobudliwość, ogranicza zabawy z rówieśnikami oraz powoduje zaniedbywanie obowiązków szkolnych.

Problem uzależnienia od komputera pojawił się w Polsce stosunkowo niedawno. Dorośli wskazują przede wszystkim na medyczne aspekty związku z komputerem tj. zaburzenia układu nerwowego (rozdrażnienie, rozkojarzenie), pogarszający się wzrok.

Do objawów uzależnienia można zaliczyć:

·         złe samopoczucie, drażliwość, pobudzenie psychoruchowe,

·         lęk, depresja przy zerwaniu kontaktu z komputerem,

·         myślenie związane z komputerem i częste wykonywanie czynności związanych z grami,

·         tracenie poczucia czasu poświęconego na gry,

·         okłamywanie rodziców,

·         oderwanie od innych zajęć,

·         zapominanie o realnym życiu,

·         niechęć do spędzania czasu z rówieśnikami,

·         brak inicjowania zajęć ruchowych,

·         niechęć do prowadzenia rozmów,

·         brak reakcji na otoczenie.

Komputer jak wszystko, co nas otacza może być wspaniałym narzędziem rozwoju i źródłem radości lub nieumiejętnie używany przyczyną problemów.

Czym będzie dla naszych dzieci? Zależy w dużej mierze od was – Rodziców.

Drugim ważnym problemem zgłaszanym przez rodziców jest pomoc dziecku w aspekcie dydaktycznym. Wielu rodziców zadaje pytanie: „ Jak mądrze pomagać dziecku w nauce?”

W szkole zdobywaniem wiedzy oraz nowych umiejętności zajmują się nauczyciele, którzy są fachowcami w swoim przedmiocie. Znaczna część edukacji odbywa się jednak w domu. Samodzielna nauka dziecka w domu, zwana odrabianiem lekcji jest ważnym elementem nauczania, który ma przygotować dziecko do samokształcenia, wyrobić w nim nawyk wysiłku umysłowego oraz nauczyć wykorzystania posiadanej wiedzy.

Rodzice zobowiązani są przestrzegać kilku niezbędnych warunków w edukacyjnym wysiłku dziecka:

Dobra atmosfera.

Dziecko powinno wiedzieć, że to co robi ma sens i przyda mu się w życiu, a nie jest tylko marnowaniem czasu i sił.

Należy podkreślać wartość wykształcenia, rozwijać w dziecku ambicje intelektualne, także na własnym przykładzie ukazując, że człowiek uczy się przez całe życie. Jako rodzice podkreślajcie, iż nauka to bardzo ważna część życia dziecka i że doceniacie jego wysiłek.

Wdrażanie dziecka do obowiązków.

Odrabianie lekcji wymaga codziennej dyscypliny i jest wysiłk

iem nagradzanym w przyszłości. Samodzielne uporanie się z pracą domową może dostarczyć uczniowi poczucie kompetencji, samodzielności, zadowolenia oraz wpłynąć na samoocenę. Rodzic akceptujący, uświadamia dziecku, że coraz więcej wie i potrafi, że coraz więcej wie i potrafi, że może wykorzystać umiejętności w praktyce.

Pomaganie a nie wyręczanie.

Należy pomagać dziecku wtedy, kiedy oto poprosi i gdy jest taka potrzeba. Jako rodzice wytłumaczcie dziecku, kiedy wasza pomoc jest konieczna, sugerując, pokazując, z jakich źródeł informacji dziecko może skorzystać.

Warto sprawdzić pracę, przeczytać, pochwalić za włożony wysiłek – to bardzo ważne. Rodzic nie powinien dowiadywać się od innych dzieci, co zadane jest na jutro, ponieważ zwalnia swoją pociechę z obowiązku zapamiętywania lub zapisywania polecenia nauczyciela.

Uczenie dziecka uczenia się.

Wprowadzenie stałych godzin odrabiania lekcji sprzyja nauce systematyczności, przy przeznaczonym do tego biurku czy stoliku, w spokojnym miejscu. Należy przyzwyczajać dziecko do samodzielnego wyszukiwania błędów w pracach domowych, co wdraża do samokontroli. Nie należy spieszyć się z udzielaniem wyczerpujących odpowiedzi, ale zachęcić dziecko do skorzystania z encyklopedii lub słownika, co nauczy dziecko samodzielnego zdobywania informacji.

Docenianie wysiłku, a nie tylko efektów.

Z obserwacji wyników nauczania rodzice zauważają, iż nie zawsze pilna praca daje owoce.

Na przykład dyslektyk musi włożyć wiele wysiłku, zanim płynnie przeczyta tekst, a antytalent matematyczny musi rozwiązać wiele zadań, by napisać w miarę pozytywnie klasówkę. Nie każdemu dziecku nauka przychodzi łatwo.

Dlatego, należy chwalić wkład pracy za systematyczność, wysiłek, a nie za oceny jakie dziecko otrzyma.

Uznanie rodziców bywa ważniejsze niż piątka i zachęci do dalszej pracy.

 

Rodzice powinni unikać trzech podstawowych błędów:

1.Nie płacić dziecku za dobre stopnie i nie przekupywać pieniędzmi, by dziecko chętniej odrabiało lekcje lub uczyło się z większym zapałem, gdyż wyrabia to w uczniu mylny stosunek do nauki oraz własnego wysiłku, a chęć zysku nie jest dobrą motywacją do kształcenia się.

2.Nie karać dziecka za niepowodzenia szkolne. Obawa przed karą działa paraliżująco, może być przyczyną stanów lękowych u ucznia i powodować dodatkowe trudności w koncentracji uwagi.

3.Nie odsyłać dziecka do odrabiania lekcji, gdy jest niegrzeczne, nie zadawać mu dodatkowego czytania lub rozwiązywania zadań, gdy dostanie zły stopień lub gdy się nieodpowiednio zachowuje. Ponieważ to spowoduje, że nauka będzie się dziecku kojarzyła z przykrością i wtedy na pewno jej nie polubi.

 

W rodzinnej, spokojnej atmosferze, należy ustalić skąd wzięły się problemy dziecka i jak im wspólnie zaradzić.

Dzięki racjonalnemu podejściu łatwiej zapanować nad emocjami i nawiązać z dzieckiem prawdziwy dialog.

Ta metoda, nazywana „ zaproszeniem dziecka do współpracy” , daje dużo większe szanse na pokonanie szkolnych trudności, niż rozliczanie ucznia z błędów i osądzanie za przewinienia.

 

 

Opracowanie: M. Jurkiewicz